تکنولوژی RFID در سیستم مدیریت کتابخانه

تکنولوژی RFID به عنوان استفاده از امواج رادیو فرکانسی برای تشخیص هویت افراد و کنترل دسترسی امروزه به‌خوبی جای خود را باز کرده است و نقش مهمی در سازمان‌های امنیتی بازی می‌کند. در حال حاضر، تکنولوژی RFID در ورودی بسیاری از ساختمان‌های اداری، تجاری و مسکونی به کار برده می‌شود و به شکل‌های مختلف فرایند کنترل دسترسی را انجام می‌دهند.

یکی از کاربردهای جدید سیستم RFID که در سال‌های اخیر بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد، استفاده از آن در سیستم مدیریت کتابخانه است. در سالیان گذشته، بارکدها بیشتر استفاده می‌شدند، اما با پیشرفت علم و استفاده از امواج رادیو فرکانسی یا همان RFID، استفاده از بارکد کمتر شده و تکنولوژی RFID جایگزین آن شده است.

* مزایای تکنولوژی RFID

تکنولوژی RFID مزایای بسیاری دارد و مهم‌ترین آنها به کنترل دسترسی و کنترل تردد افراد به ساختمان‌های مختلف برمی‌گردد. درواقع اهمیت استفاده از تکنولوژی RFID شامل راه‌حل‌های ورود آسان و پرداخت آسان، کاهش تقلب، افزایش امنیت، کنترل ظرفیت، کنترل هزینه‌ها و تجزیه‌وتحلیل رفتار افراد و کارکنان می‌شود.

در  تکنولوژی RFID دستگاه گیرنده در بخش‌های مختلف  نصب می‌شوند و می‌توانند آمار تردد لحظه‌ای را ثبت کنند. همچنین این دستگاه‌ها به علائم حیاتی مانند اثرانگشت، به کارت‌های مغناطیسی هوشمند، به فوب‌های دیجیتالی و تراشه‌ها حساس هستند و می‌توانند اطلاعات آنها را دریافت کنند. بنابراین تکنولوژی RFID نه‌تنها در کنترل تردد و حضوروغیاب کاربرد دارند، بلکه در پیگیری اموال موجود در انبار، در ثبت مشخصات کالاها، در نظم دهی به کالاها و دسته‌بندی آنها نیز استفاده می‌شوند.

تکنولوژی RFID دارای سرعت بالا، دقت کافی، کاهش خطا، گرفتن خروجی به صورت قابل تحلیل، کاهش هزینه‌ها، کاهش نیروی انسانی و در نتیجه کاهش خطای انسانی و استفاده آسان است و به همین دلیل امروزه در بسیاری از مکان‌ها استفاده می‌شوند. در این مطلب سعی می‌شود که کاربرد تکنولوژی RFID در قسمت‌های مختلف کتابخانه بررسی شود و مزایای آن ذکر شود. پس با فرزان کارت آسیا همراه باشید و اطلاعات بیشتری در این مورد کسب کنید.

* تکنولوژی RFID در کتابخانه

همان‌طور که در بالا ذکر شد، تکنولوژی RFID قابلیت‌های بسیاری دارد و می‌توان از هرکدام از این قابلیت‌ها در قسمت‌های مختلف کتابخانه استفاده کرد. البته استفاده از شبکه و نرم‌افزارهای کنترل دسترسی این امکان را به شما می‌دهد که به صورت جامع و هم‌زمان کلیه این کاربردها را کنترل کنید.

 استفاده در بخش کنترل دسترسی و برقراری امنیت

کنترل دسترسی و تأمین امنیت ورودی و خروجی در همه ساختمان‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است و معمولاً در استفاده از      تکنولوژی RFID       در اولویت قرار می‌گیرد. در همه کتابخانه‌ها برای مشترکین کارت شناسایی و کارت تردد صادر می‌شود و مشترکین کتابخانه می‌توانند به کمک آن به داخل کتابخانه تردد نمایند.

نصب یک دستگاه اسکنر RFID به صاحبان کتابخانه اجازه می‌دهد که به هنگام ورود افراد، آنها را شناسایی و اطلاعات آنها را داشته باشند. از طرفی این دستگاه باعث می‌شود افراد ناشناس وارد کتابخانه نشوند و از تردد آنها جلوگیری می‌شود. همچنین تکنولوژی   RFID از خروج غیرقانونی کتاب جلوگیری می‌کند  و آنها را شناسایی می‌کند.

 صدور کارت اشتراک یا کارت تردد

صدور کارت شناسایی یا کارت تردد یا حتی کارت عضویت یکی از وظایف کتابخانه‌هاست که از این طریق مشترکین خود را شناسایی می‌کنند و از این طریق به آنها خدمات‌رسانی می‌کنند. این کارت‌ها به صورت کارت‌های PVC یا کارت‌های کاغذی خام هستند که هیچ اطلاعاتی ندارند.

زمانی که شخصی به کتابخانه مراجعه می‌کند و درخواست عضویت را دارد، اطلاعات هویتی فرد در سیستم کامپیوتری ثبت شده و سپس به دستگاه پرینتر انتقال داده می‌شود و بدین ترتیب کارت عضویت وی صادر می‌شود. لازم به ذکر است که دانشجویان نیازی به صدور کارت شناسایی یا کارت عضویت ندارند و می‌توانند از کارت دانشجویی خود استفاده کنند.

 استفاده از بخش مدیریت کتاب‌ها و پیگیری آنها

اصولاً کتابخانه‌ها دارای حجم بزرگی از کتاب‌های مختلف هستند و کتابدارها برای فرار از هرج‌ومرج اقدام به دسته‌بندی آنها می‌کنند. اما باوجود دسته‌بندی کتاب‌ها به موضوعات مختلف، اما هنوز هم مدیریت کتاب‌ها مشکل است و مدیریت کتابخانه‌ها ترجیح می‌دهند از   تکنولوژی RFID  برای مدیریت کتاب‌ها و پیگیری آنها استفاده کنند.

برای استفاده از این تکنولوژی، صاحب کتابخانه باید تگ‌های مغناطیسی را بر روی کتاب‌ها بچسباند. تکنولوژی RFID قادر است که تگ‌های چسبیده بر روی کتاب‌ها را بخوانند و از این طریق اطلاعات کتاب و قیمت آنها را داشته باشند. بنابراین، کتابدارها می‌توانند اطلاعات کتاب را از فاصله دور و به کمک یک اسکن ساده داشته باشند و هم‌زمان اطلاعات چند کتاب را داشته باشند.

 استفاده در بخش پذیرش و تحویل کتاب

پذیرش افراد در کتابخانه و همچنین تحویل کتاب فرایند سخت و طاقت‌فرسایی است و اگر این که به مدت طولانی انجام شود، احتمال خطای انسانی را بالا می‌برد. تگ‌های چسبیده به کتاب به کاربران این امکان را می‌دهد که خیلی ساده اطلاعات کتاب را در کامپیوتر وارد کنند و نرم‌افزار مربوطه نیز اطلاعات را دسته‌بندی کند.

از طرفی   کارت‌های شناسایی   صادر شده برای مشترکین باعث می‌شود که کتابدارها به کمک اسکن کارت شناسایی به اطلاعات آنها دسترسی داشته باشند و فرایند پذیرش به‌سادگی انجام شود. برچسب زدن کتاب در کتابخانه یکی دیگر از کاربردهای تکنولوژی RFID است. اصولاً تگ‌های RFID فاقد اطلاعات خاصی هستند و کاربر باید اطلاعات آن را به کمک دستگاه وارد کند. هنگامی‌که یک کتاب وارد کتابخانه می‌شود، یک تگ RFID به آن چسبانده می‌شود و اطلاعات کتاب به کمک دستگاه RFID بر روی آن ذخیره می‌شود.

 استفاده در بخش تحویل خودکار کتاب

دستگاه‌های تحویل خودکار کتاب، دستگاهی هوشمند است که قادر به خواندن تگ‌های RFID است و می‌تواند اطلاعات فرد تحویل‌دهنده را نیز ثبت کند. این دستگاه‌ها همانند دستگاه‌های خودپرداز بانک عمل می‌کنند و پس از تائید هویت در مرحله اول، کتاب را دریافت می‌کنند.

فرایند تحویل خودکار کتاب شامل دو مرحله اساسی است. در مرحله اول، مشترک کتابخانه کارت عضویت یا کارت شناسایی خود را به دستگاه نشان می‌دهد و دستگاه نیز اطلاعات آن را اسکن و فرایند احراز هویت را انجام می‌دهد. این دستگاه‌ها قادرند که کلیه کتاب‌های ثبت شده به نام فرد را نشان دهند و شخص عنوان کتاب را انتخاب کند.

در مرحله دوم، اطلاعات کتاب ثبت می‌شود. در این مرحله، تگ چسبیده به کتاب توسط دستگاه اسکن می‌شود و اطلاعات آن و شخص قرض گیرنده ثبت می‌شود. زمانی که اطلاعات کتاب و مشترک کتابخانه ثبت شد، دستگاه کتاب را دریافت کرده و رسید تحویل را برای فرد چاپ می‌کند. این شیوه تحویل کتاب، امکان خطا و تقلب را کاهش می‌دهد و از طرفی نیاز به نیروی انسانی را کاهش می‌دهد.